Shilajit wordt gewonnen uit rotsspleten op grote hoogte. Wat de rots opneemt in duizenden jaren, zit ook in het eindproduct — het goede én het slechte.
In het kort: Omdat gesteente opneemt wat er in de omgeving zit, kan shilajit uit gebieden met industrie, landbouw of mijnbouw verhoogde concentraties lood, kwik, arseen of cadmium bevatten. Verontreiniging kan optreden bij winning, zuivering en verpakking. De shilajit-markt is grotendeels ongereguleerd, waardoor herkomstclaims en certificaten niet altijd verifieerbaar zijn. OERVA werkt met één traceerbare bron in Badakhshan en laat elke batch testen bij Normec Nederland op deze vier zware metalen plus fulvinezuur.
Waarom de bron alles bepaalt
Shilajit is geen synthetisch ingredient. Het is een geologisch product: samengeperste organische materie die over millennia langzaam door rotsen sijpelt. Die herkomst maakt het bijzonder. Dezelfde herkomst maakt het kwetsbaar voor verontreiniging.
Gesteente absorbeert wat er omheen bevindt. In gebieden met industriële activiteit, intensieve landbouw of mijnbouw in de nabijheid, accumuleren zware metalen in de bodem en het grondwater. Lood, kwik, arseen, cadmium — deze elementen komen van nature voor in de aardkorst, maar menselijke activiteit verhoogt hun concentratie lokaal sterk. Shilajit dat uit zulke zones afkomstig is, draagt die belasting mee.
Hoogte is geen garantie op zuiverheid. Een berg op 3.000 meter in een regio met historische mijnbouwactiviteit levert andere shilajit dan een afgelegen, ongerept gebergte zonder industriële belasting in de omgeving. De geografische coördinaten van een herkomst zeggen iets, maar niet alles. Wat er rondom die coördinaten gebeurt, telt minstens zo zwaar.
Wij betrekken onze shilajit uit Badakhshan, in het noordoosten van Afghanistan, op circa 3.800 meter hoogte in de Hindu Kush. De regio is dun bevolkt, heeft geen noemenswaardige industriële infrastructuur en kent geen grootschalige mijnbouwactiviteit in de directe omgeving van de winlocaties. Dat is een vertrekpunt, geen eindconclusie. Elke batch wordt daarom extern geanalyseerd — niet als marketinggebaar, maar als noodzakelijke verificatie van wat de geologie belooft.
Hoe zware metalen in het eindproduct terechtkomen
Er zijn drie momenten waarop verontreiniging optreedt: bij de winning, tijdens de verwerking en bij de opslag of verpakking.
Winning
Ruwe shilajit wordt handmatig uit rotsspleten gehaald. Hoe dat gebeurt, bepaalt al wat er in het materiaal terechtkomt. Gebruik van metalen gereedschappen zonder voorzorgsmaatregelen, opslag in ongeschikte containers of menging van materiaal uit verschillende locaties zonder administratie — elk van deze stappen kan een zuivere bron omzetten in een vervuild product. In markten waar traceerbaarheid ontbreekt, is dit geen uitzondering maar eerder de norm.
Zuivering
Ruwe shilajit is niet geschikt voor consumptie. Het bevat stof, plantendelen, schimmelsporen en onregelmatigheden in samenstelling. Zuivering is noodzakelijk. Maar de methode van zuivering bepaalt wat er overblijft.
Sommige producenten gebruiken chemische oplosmiddelen om het materiaal te verwerken. Anderen verwarmen het op hoge temperaturen die de moleculaire samenstelling veranderen. Weer anderen voegen verdikkingsmiddelen of vulstoffen toe om volume te creëren. Geen van deze praktijken is per definitie zichtbaar in het eindproduct — tenzij je het test. Zuivering die onzorgvuldig is uitgevoerd, kan de concentratie van zware metalen zelfs verhogen: als water verdampt en organisch materiaal afbreekt, blijven anorganische elementen achter in hogere concentraties.
Verpakking en opslag
Shilajit is een krachtig oplosmiddel voor organisch materiaal. Dat is een van de eigenschappen die het interessant maakt als substantie. Diezelfde eigenschap betekent dat verpakkingsmateriaal van lage kwaliteit — goedkope kunststoffen, onbehandeld metaal, niet-inert glas — stoffen kan afgeven aan het product. Plasticlekkage is een gedocumenteerd fenomeen bij vloeibare supplementen in zachte verpakkingen. Het is een risico dat vermijdbaar is, maar alleen als de verpakking bewust gekozen wordt.
Wat lab-testen werkelijk meten
Niet elk lab-certificaat zegt hetzelfde. Een analyse die uitsluitend fulvinezuurpercentage meet, geeft geen informatie over zware metalen. Een analyse die één of twee metalen screent, geeft een onvolledig beeld. De relevante parameters voor shilajit zijn minimaal: lood (Pb), kwik (Hg), arseen (As) en cadmium (Cd). Dit zijn de vier zware metalen waarvoor in de voedingssupplementensector de strengste limieten gelden.
De Europese regelgeving voor voedingssupplementen stelt maximumgehalten vast voor deze elementen. Producten die buiten de EU worden geproduceerd en getest, hoeven niet aan dezelfde normen te voldoen — tenzij ze expliciet voor de Europese markt zijn bestemd en dienovereenkomstig worden geanalyseerd.
Wij laten elke batch testen bij Normec Nederland in Dordrecht. Normec is een geaccrediteerd laboratorium dat werkt volgens ISO 17025-normen. De analyses worden per batch uitgevoerd, niet eenmalig bij productintroductie. Dat onderscheid is relevant: de samenstelling van shilajit varieert per oogst, per seizoen en per exacte locatie binnen een regio. Een certificaat van twee jaar geleden zegt niets over de huidige batch.
| Parameter | Relevantie | Getest door OERVA |
|---|---|---|
| Lood (Pb) | Neurotoxisch, accumulerend | Ja, per batch |
| Kwik (Hg) | Niertoxisch, neurotoxisch | Ja, per batch |
| Arseen (As) | Carcinogeen bij chronische blootstelling | Ja, per batch |
| Cadmium (Cd) | Niertoxisch, accumulerend | Ja, per batch |
| Fulvinezuur (%) | Indicator voor kwaliteit en zuiverheid | Ja, per batch |
Het probleem met ongereguleerde markten
De shilajit-markt is grotendeels ongereguleerd. Er bestaat geen Europese standaard voor wat shilajit moet bevatten of hoe het geproduceerd moet worden. Er is geen verplichte registratie voor producenten. Er is geen handhavingsinstantie die systematisch controleert.
Dat betekent dat producten die online worden aangeboden — op grote platforms, via sociale media, door kleine importeurs — geen aantoonbare kwaliteitscontrole hoeven te hebben doorlopen. Certificaten kunnen worden nagemaakt. Herkomstclaims zijn niet verifieerbaar zonder traceerbaarheid. Lab-rapporten kunnen selectief worden gedeeld of betrekking hebben op een andere batch dan het product in de fles.
Dit is geen hypothetisch scenario. Consumentenonderzoek in verschillende landen heeft aangetoond dat een significant deel van de commercieel verkochte shilajit-producten verhoogde concentraties zware metalen bevat, of niet de samenstelling heeft die op de verpakking staat. Wij noemen geen specifieke merken. De structurele kwetsbaarheid van de markt is het punt.
Voor de consument is het probleem dat kwaliteit van buitenaf niet zichtbaar is. Kleur, textuur en geur geven beperkte informatie. Prijs is geen betrouwbare indicator — dure producten zijn niet automatisch beter getest. De enige manier om zekerheid te krijgen, is transparantie over herkomst, zuiveringsmethode en actuele, onafhankelijke lab-analyses.
Wat OERVA doet — en waarom
Wij werken met één bron. Badakhshan, Hindu Kush, circa 3.800 meter. Geen menging van materiaal uit verschillende regio's. Geen anonieme toeleveringsketen. De geografische herkomst is traceerbaar en staat vast.
De zuivering gebeurt zonder chemische oplosmiddelen. Het eindproduct is vloeibaar, in apothekersglas met pipet. Glas is inert — het geeft niets af aan de inhoud en absorbeert niets terug. Vier druppels per dag, dertig dagen per fles. De dosering is bewust laag gehouden: geconcentreerd materiaal vereist geen grote volumes.
Elke batch gaat naar Normec Nederland voordat hij de deur uitgaat. De resultaten zijn beschikbaar. Wij publiceren ze niet als marketingmateriaal maar als documentatie — voor wie wil controleren, is er iets te controleren.
Transparantie over herkomst en testmethode is geen bijzonderheid. Het zou de standaard moeten zijn. In een markt waar die standaard ontbreekt, is het een keuze die gemaakt moet worden. Wij hebben die keuze gemaakt.
Meer over onze herkomst en winlocatie: De Bron — Badakhshan, Hindu Kush →
Dit artikel is informatief en bevat geen gezondheids- of medische claims. Een voedingssupplement is geen vervanging voor een gevarieerde voeding of medisch advies.
Verder lezen
- Zware metalen in supplementen — praktische gids
- Zware metalen normen in supplementen
- Shilajit vervalsing: coal-tar fraude uitgelegd
- Normec shilajit test: wat doet het lab precies?
Begin de Praktijk — OERVA Resin €37,40 per fles (abonnement)