Shilajit vervalsing: coal-tar fraude uitgelegd — OERVA

De markt voor shilajit groeit snel. De kwaliteitscontrole groeit niet mee.

Wat coal-tar is — en waarom het in shilajit terechtkomt

Coal-tar is een bijproduct van steenkoolverwerking. Het is een donkere, taaie, bitumineuze massa. Het ziet er uit als ruwe shilajit. Het ruikt vaag naar aarde en mineralen. En het is goedkoop — een fractie van de prijs van authentiek bergmateriaal.

Shilajit is een organisch-mineraal exsudaat dat zich over millennia vormt in bergachtige gebieden. Het seept uit rotsformaties op grote hoogte. De vorming is traag, de winning arbeidsintensief, de zuivering complex. Coal-tar heeft geen van die eigenschappen. Het is een industrieel restproduct dat met minimale bewerking in een pot of ampul kan worden gegoten.

Dat is precies waarom het zo aantrekkelijk is als vervalsing. De visuele gelijkenis is groot. Een consument die shilajit nog nooit heeft gezien, heeft geen referentiepunt. En op platforms waar prijs de primaire filter is, wint het goedkoopste product — ongeacht wat er in zit.

De vervalsingsproblematiek is niet nieuw. Ayurvedische teksten uit vroegere eeuwen beschreven al methoden om echte shilajit te onderscheiden van goedkope imitaties. Wat nieuw is: de schaal. Internationale e-commerce maakt het mogelijk om vanuit één locatie naar tientallen markten te verzenden, zonder lokale kwaliteitscontrole.

Hoe de vervalsing werkt — drie veelvoorkomende methoden

Vervalsing van shilajit is geen uniforme praktijk. Er zijn gradaties, van grove bedrog tot subtielere vermenging. Drie patronen komen het meest voor.

Volledige substitutie

Het product bevat geen shilajit. Alleen coal-tar, soms aangevuld met humuszuren van industriële origine of synthetische kleur- en geurstoffen. De verpakking vermeldt shilajit. Het laboratorium zou dat tegenspreken — maar er is geen laboratorium geraadpleegd.

Dit is de meest voorkomende vorm bij de goedkoopste producten op de markt. Een pot die voor vijf of acht euro wordt aangeboden, kan per definitie geen authentiek, gezuiverd bergmateriaal bevatten. De winning, zuivering en logistiek alleen al maken dat onmogelijk.

Gedeeltelijke vermenging

Een kleine hoeveelheid echte shilajit wordt vermengd met coal-tar of andere vulmiddelen. Het product bevat technisch gezien shilajit — maar in een concentratie die zinloos is. Tegelijkertijd maakt de aanwezigheid van coal-tar het mengsel potentieel schadelijk. Polycyclische aromatische koolwaterstoffen, kortweg PAK's, zijn bekende verontreinigingen in coal-tar. Deze verbindingen worden door internationale gezondheidsinstanties als zorgwekkend geclassificeerd.

Lage-kwaliteit materiaal als premium product

Een derde categorie betreft geen directe coal-tar vervalsing, maar een andere vorm van misleiding: shilajit van lage herkomst of met onvoldoende zuivering wordt verpakt en geprijsd als premium product. Zware metalen — lood, arseen, cadmium — kunnen in ongezuiverd bergmateriaal aanwezig zijn in concentraties die de Europese normen overschrijden. Zonder lab-rapport is dat voor de consument onzichtbaar.

Wat lab-analyse onthult — en wat het niet kan

Een onafhankelijk laboratoriumrapport is het enige instrument dat structureel onderscheid maakt tussen authentiek en vervalst materiaal. Maar niet elk lab-rapport is gelijkwaardig. De waarde zit in wat er precies getest wordt, door wie, en hoe transparant de resultaten worden gecommuniceerd.

Relevante parameters

Fulvinezuur is de parameter die het meest direct spreekt. Authentieke, gezuiverde shilajit bevat meetbare hoeveelheden fulvinezuur — een organische verbinding die kenmerkend is voor het materiaal en niet aanwezig is in coal-tar of synthetische vervangers. Een product zonder aantoonbaar fulvinezuur is geen shilajit, ongeacht wat de verpakking beweert.

PAK-analyse is de tweede sleuteltest. Polycyclische aromatische koolwaterstoffen zijn chemische verbindingen die van nature voorkomen in steenkoolderivaten. Hun aanwezigheid boven vastgestelde drempelwaarden is een sterke indicator voor coal-tar vervalsing of ernstige verontreiniging.

De beperking van lab-testen

Eerlijkheid vereist een kanttekening. Lab-testen is per batch — niet per druppel. Een product dat op batch A is getest, geeft geen garantie over batch B als het productieproces niet consistent is. Bovendien verschilt de kwaliteit van laboratoria. Een rapport van een geaccrediteerd, onafhankelijk instituut heeft meer gewicht dan een intern document of een rapport van een onbekende entiteit.

Transparantie over de testende instantie — naam, locatie, accreditatie — is daarom even belangrijk als het rapport zelf.

De marktomvang van het probleem

Exacte cijfers over de omvang van shilajit vervalsing zijn moeilijk te verifiëren. Wat wel gedocumenteerd is: onderzoek naar supplementenmarkten toont herhaaldelijk aan dat een significant deel van de producten niet overeenkomt met de labelclaims. Dit geldt voor de bredere supplementenmarkt en er is geen reden om aan te nemen dat shilajit een uitzondering vormt — integendeel, de combinatie van hoge vraag, lage productiekosten voor vervalsers en beperkte regulering maakt het een bijzonder kwetsbare categorie.

Platforms die op prijs concurreren, bieden structureel weinig bescherming. Er is geen verplichting tot het tonen van lab-rapporten. Er is geen verificatie van herkomstclaims. De consument draagt de bewijslast — en heeft zelden de middelen om die te dragen.

Dat maakt de verantwoordelijkheid van de producent groter, niet kleiner.

Wat OERVA doet

OERVA Resin is single-origin materiaal uit Badakhshan, Afghanistan — de Hindu Kush, op circa 3.800 meter hoogte. Elke batch wordt getest bij Normec Nederland in Dordrecht, een geaccrediteerd onafhankelijk laboratorium. De testparameters omvatten fulvinezuurgehalte, zware metalen en microbiologische veiligheid.

Wij publiceren geen rapporten als marketinginstrument. Wij testen omdat het de enige manier is om te weten wat er in de fles zit. Dat onderscheid is niet semantisch — het bepaalt wat er daadwerkelijk gebeurt als er een afwijking wordt gevonden.

De fles is apothekersglas. De pipet levert vier druppels per dag. Dertig dagen per fles. Geen toevoegingen, geen vulmiddelen, geen claims die het product niet kan waarmaken.

Voor wie wil begrijpen hoe wij testen en wat de rapporten tonen: Het Lab — onze testmethode en parameters.

Voor wie wil begrijpen waar het materiaal vandaan komt: De Bron — Badakhshan en de winning.

Coal-tar vervalsing is een reëel probleem in een markt zonder voldoende toezicht. De enige verdediging is verificatie. Niet vertrouwen op verpakkingstekst. Niet afgaan op prijs als kwaliteitsindicator. Vragen naar het rapport, de testende instantie, de batch.

Als die informatie niet beschikbaar is, is dat zelf al een antwoord.

Dit artikel is informatief en bevat geen gezondheids- of medische claims. Een voedingssupplement is geen vervanging voor een gevarieerde voeding of medisch advies.

Verder lezen

• Nep shilajit herkennen: zeven signalen
• Dibenzo-alfa-pyronen in shilajit
• Echte shilajit herkennen — koopgids 2026
• Normec shilajit test: wat doet het lab precies?

Begin de Praktijk — OERVA Resin €37,40 per fles (abonnement)

Lees ook: Echt of namaak — hoe herken je authentieke shilajit →