Een multivitamine en shilajit staan allebei in het supplement-schap. Toch zijn het fundamenteel andere producten — in herkomst, samenstelling en de manier waarop ze zijn gemaakt.
In het kort: Een multivitamine is een samengesteld product met een door de fabrikant bepaalde formule en — voor specifieke stoffen — EFSA-erkende claims. Shilajit is een geologisch gevormd hars met een locatie-afhankelijke samenstelling van fulvinezuren, humuszuren en spoorelementen, zonder goedgekeurde claims in de EU. Ze zijn geen concurrenten maar categorisch verschillend; shilajit vervangt geen vitamines. OERVA Resin is single-origin uit Badakhshan, gezuiverd en per batch getest door Normec Nederland.
Wat een multivitamine is — en wat niet
Een standaard multivitamine is een samengesteld product. Fabrikanten combineren geïsoleerde vitamines en mineralen — vaak synthetisch geproduceerd of geëxtraheerd uit afzonderlijke bronnen — tot één tablet of capsule. De samenstelling is door de fabrikant bepaald. Vitamine C uit fermentatie, zink als zinkoxide, magnesium als magnesiumcitraat. Elke stof heeft een eigen productieproces. Ze worden daarna samengevoegd.
Dat is geen kritiek. Het is een beschrijving. Synthetische vitamines kunnen biologisch actief zijn en bijdragen aan de aanbevolen dagelijkse inname. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft voor veel van deze stoffen goedgekeurde gezondheidsclaims vastgesteld — claims die gebonden zijn aan specifieke doseringen en specifieke stoffen.
Wat een multivitamine niet is: een product met een eigen herkomst. Er is geen geografie, geen geologie, geen procesgeschiedenis die de samenstelling bepaalt. De formule is een keuze van de fabrikant, niet een eigenschap van een grondstof.
Wat shilajit is — hoe het ontstaat
Shilajit is geen gefabriceerd supplement. Het is een harsachtige substantie die over eeuwen is gevormd in bergkloven, door de langzame afbraak van organisch materiaal onder druk en hitte. In de Himalaya, de Altaj, de Kaukasus en het Hindu Kush-gebergte komt het voor als een donkere, teerachtige massa die in de zomer uit rotsspleten sijpelt.
De chemische samenstelling van shilajit is complex en varieert per herkomstgebied. De meest bestudeerde componenten zijn fulvinezuren en humuszuren — organische verbindingen die ontstaan bij de afbraak van plantaardig materiaal. Daarnaast bevat shilajit een breed spectrum aan spoorelementen: ijzer, koper, zink, mangaan, silicium en tientallen andere mineralen, in concentraties die afhangen van de geologie van de vindplaats.
OERVA betrekt zijn shilajit uitsluitend uit de provincie Badakhshan in noordoost-Afghanistan, op een hoogte van circa 3.800 meter in het Hindu Kush-gebergte. Die specificiteit is geen marketingkeuze. De minerale samenstelling van de rots, de hoogte, het klimaat en de vegetatiegeschiedenis van een locatie bepalen mede wat er in het eindproduct zit. Meer over de herkomst van OERVA Resin →
Samenstelling naast elkaar — een feitelijk overzicht
Onderstaande tabel vergelijkt de twee producttypen op een aantal structurele kenmerken. Het gaat hier niet om kwaliteitsoordelen, maar om feitelijke verschillen in aard en productiewijze.
| Kenmerk | Multivitamine | Shilajit (single-origin) |
|---|---|---|
| Herkomst | Samengesteld uit meerdere afzonderlijke bronnen | Één geografische vindplaats |
| Productieproces | Synthetische of geïsoleerde productie per stof, daarna gecombineerd | Geologisch proces over eeuwen; zuivering en filtratie |
| Samenstelling | Door fabrikant bepaald; vaste formule | Bepaald door geologie en herkomst; per batch meetbaar |
| Hoofdcomponenten | Vitamines (A, B-complex, C, D, E, K), macro- en spoormineralen | Fulvinezuren, humuszuren, spoorelementen |
| EFSA-goedgekeurde claims | Ja, voor specifieke vitamines en mineralen op basis van dosering | Nee — shilajit heeft geen goedgekeurde gezondheidsclaims in de EU |
| Vorm (OERVA) | Tablet, capsule, gummy | Vloeibaar hars in apothekersglas met pipet |
| Gebruikshoeveelheid | Varieert per product | Vier druppels per dag; dertig dagen per fles |
Een kanttekening bij de vergelijking
Het ontbreken van EFSA-goedgekeurde claims voor shilajit betekent niet dat het product geen waarde heeft. Het betekent dat de wetenschappelijke documentatie voor shilajit als categorie nog niet het niveau heeft bereikt dat nodig is voor officiële claim-goedkeuring. Onderzoek naar fulvinezuren en de minerale samenstelling van shilajit bestaat — maar het is overwegend kleinschalig, en methodologische kwaliteit verschilt sterk per studie. Dat is een eerlijk gegeven, geen verborgen nadeel.
Omgekeerd: een EFSA-goedgekeurde claim voor vitamine D of zink zegt iets over die specifieke stof op die specifieke dosering — niet over de kwaliteit van het product waarin ze zitten. Een multivitamine met goedgekeurde claims kan kwalitatief sterk variëren afhankelijk van de gebruikte grondstofvormen en productiestandaarden.
Zuivering en kwaliteitscontrole — hoe dat bij shilajit werkt
Ruwe shilajit is niet direct geschikt voor consumptie. Het materiaal dat uit de rots komt, bevat naast de gewenste verbindingen ook zware metalen, schimmels, vrije radicalen en andere verontreinigingen. Zuivering is geen optionele stap — het is een vereiste.
De methode van zuivering bepaalt mede wat er in het eindproduct achterblijft. Agressieve extractieprocessen kunnen fulvinezuren beschadigen of de minerale matrix verstoren. OERVA werkt met een zuiveringsproces waarbij de harsstructuur behouden blijft. Elke batch wordt daarna lab-getest bij Normec Nederland in Dordrecht — een geaccrediteerd laboratorium. Getest op zware metalen, microbiologie en samenstelling.
Die testresultaten zijn per batch beschikbaar. Niet als marketingmateriaal, maar als verificatie. Lees ook: Het Lab — hoe wij testen →
Bij een multivitamine is kwaliteitscontrole evenzeer relevant. De biologische beschikbaarheid van mineralen verschilt per verbindingsvorm: magnesiumcitraat heeft een andere opnamesnelheid dan magnesiumoxide. Vitamine K2 als MK-7 gedraagt zich anders dan als MK-4. De label-informatie vertelt niet altijd het volledige verhaal over de gebruikte grondstofvormen.
Twee verschillende vragen beantwoorden
Een multivitamine beantwoordt een specifieke vraag: dek ik mijn basisbehoeften aan bekende micronutriënten af? Voor mensen met een beperkt dieet, verhoogde behoefte of specifieke tekorten kan een multivitamine een doordachte keuze zijn — mits de samenstelling aansluit bij de werkelijke behoefte.
Shilajit beantwoordt een andere vraag. Het is geen vervanging voor vitamines. Het bevat geen vitamine C, geen vitamine D, geen B12. Wie een tekort heeft aan die stoffen, lost dat niet op met shilajit. Dat is geen beperking — het is een kwestie van categorie.
Shilajit brengt iets anders mee: een geologisch gevormd spectrum van organische verbindingen en spoorelementen, in een matrix die niet na te maken is in een laboratorium. Of dat iets toevoegt aan een al gevarieerd voedingspatroon, is een vraag die de wetenschap nog niet volledig heeft beantwoord. De eerlijkheid vereist dat we dat zo benoemen.
Wat wij wel kunnen zeggen: OERVA Resin is een single-origin product met transparante herkomst, aantoonbare zuivering en per-batch laboratoriumverificatie. Dat is de basis waarop de Praktijk rust — niet op beloften over uitkomsten.
Wat te onthouden
Shilajit en een multivitamine zijn geen concurrenten. Ze zijn categorisch verschillend. Een multivitamine is een samengesteld product met een door de fabrikant bepaalde formule en — voor specifieke stoffen — EFSA-erkende gezondheidsclaims. Shilajit is een geologisch gevormd hars met een complexe, locatie-afhankelijke samenstelling, zonder goedgekeurde claims in de EU en met een wetenschappelijk onderzoeksveld dat nog in ontwikkeling is.
De keuze tussen beide hangt af van wat je zoekt. Wie specifieke vitaminetekorten wil aanvullen, kiest een multivitamine — bij voorkeur op basis van een bloeduitslag en advies van een arts of diëtist. Wie geïnteresseerd is in een single-origin, lab-getest hars uit het Hindu Kush als aanvulling op een al gevarieerd voedingspatroon, kan de Praktijk starten met OERVA Resin.
Vier druppels per dag. Dertig dagen per fles. Niets meer, niets minder.
Dit artikel is informatief en bevat geen gezondheids- of medische claims. Een voedingssupplement is geen vervanging voor een gevarieerde voeding of medisch advies.
Verder lezen
- Wat is shilajit? De complete uitleg
- De samenstelling van shilajit
- Shilajit en sporenelementen
- Wat is fulvinezuur?
Begin de Praktijk — OERVA Resin €37,40 per fles (abonnement)