Waarom is het aantal mineralen minder belangrijk dan gedacht?

De aanwezigheid van een element is niet hetzelfde als een relevante hoeveelheid; een stof kan sporenhoeveelheden bevatten die meetbaar maar voedingstechnisch verwaarloosbaar zijn. Een getal zonder concentraties zegt niets over kwaliteit of biologische beschikbaarheid.

De 84 mineralen mythe — wat klopt en wat niet — OERVA

Q: Welke stof staat wel centraal bij shilajit-kwaliteit?

Fulvinezuur is het meest onderzochte bestanddeel en geldt als een van de voornaamste kwaliteitsindicatoren. Zuiver, onverwerkt shilajit van hoge kwaliteit bevat doorgaans een aantoonbaar percentage fulvinezuur. OERVA laat het fulvinezuurgehalte, zware metalen en microbiologie per batch analyseren bij Normec Nederland.

16 juni 2026

Vrijwel elk shilajit-merk draagt hem mee: de bewering dat het product 84 mineralen bevat. Het getal is zo specifiek dat het gezaghebbend klinkt — en precies daarom verdient het nadere aandacht.

In het kort: Het getal 84 stamt uit een Ayurvedisch classificatiesysteem, niet uit een laboratoriumanalyse. Moderne elementanalyse (ICP-MS, ICP-OES) toont dat het aantal detecteerbare elementen per batch en methode varieert; 84 is geen wetenschappelijke standaard. De aanwezigheid van een element zegt niets over de concentratie. Wat wel centraal staat in het onderzoek is fulvinezuur, een van de voornaamste kwaliteitsindicatoren. OERVA claimt geen aantal mineralen maar biedt navolgbaarheid via per-batch analyse bij Normec Nederland.

Waar komt het getal 84 vandaan?

Het getal 84 is geen uitkomst van een laboratoriumanalyse. Het is een getal dat zijn wortels heeft in de Ayurvedische traditie, een systeem dat mineralen en elementen anders categoriseert dan de moderne scheikunde. In klassieke Ayurvedische teksten worden 84 soorten minerale verbindingen beschreven als onderdeel van de aardse materie. Dat is een classificatiesysteem, geen meetresultaat.

Ergens in de moderne marketinggeschiedenis van shilajit — vermoedelijk in de vroege jaren negentig, toen westerse interesse in adaptogenen begon te groeien — werd dit traditionele getal overgenomen en gepresenteerd als een analytisch feit. Het migreerde van de Ayurvedische literatuur naar productpagina's, zonder dat er een laboratorium aan te pas kwam.

Dat maakt het getal niet per se onwaar. Maar het maakt het ook niet wetenschappelijk onderbouwd. En dat onderscheid is precies wat ontbreekt in de meeste communicatie over shilajit mineralen.

Wat een laboratoriumanalyse werkelijk laat zien

Moderne elementanalyse — uitgevoerd via technieken als ICP-MS (inductief gekoppelde plasmamassaspectrometrie) of ICP-OES — meet de aanwezigheid van elementen in een stof met grote nauwkeurigheid. De uitkomst hangt sterk af van drie variabelen: de geografische herkomst van het materiaal, de hoogte van winning, en de verwerkingsmethode.

Shilajit uit verschillende regio's verschilt aanzienlijk in samenstelling. Materiaal uit de Hindu Kush in Badakhshan, Afghanistan, heeft een andere minerale vingerafdruk dan materiaal uit de Altaj, de Himalaya of de Kaukasus. Dat is geen kwaliteitsoordeel — het is geologie.

Wat analyses van authentiek shilajit doorgaans aantonen, is de aanwezigheid van een reeks macro-elementen (zoals kalium, calcium, magnesium, ijzer) en spore-elementen (zoals zink, mangaan, koper, selenium). Het exacte aantal elementen dat detecteerbaar aanwezig is, varieert per batch en per analysemethode. Sommige analyses vinden twintig elementen boven de detectiegrens. Andere vinden er meer dan vijftig. Het getal 84 als universeel kenmerk van shilajit wordt in de wetenschappelijke literatuur niet als standaard gehanteerd.

Bovendien is de aanwezigheid van een element niet hetzelfde als een relevante hoeveelheid. Een stof kan sporenhoeveelheden bevatten van tientallen elementen — hoeveelheden die analytisch meetbaar zijn maar voedingstechnisch verwaarloosbaar. Het getal 84 zegt op zichzelf niets over concentraties, biologische beschikbaarheid of samenstelling per dosering.

Fulvinezuur: het bestanddeel dat wél centraal staat in het onderzoek

Als het getal 84 de aandacht trekt die het niet verdient, dan gaat die aandacht ten koste van het bestanddeel dat in het wetenschappelijk onderzoek naar shilajit wél consequent terugkeert: fulvinezuur.

Fulvinezuur is een organische verbinding die ontstaat door de langdurige microbiële afbraak van plantaardig materiaal onder hoge druk en in geïsoleerde, zuurstofvrije omstandigheden — precies de omstandigheden die zich voordoen in rotsformaties op grote hoogte. Het is een van de bepalende bestanddelen van authentieke shilajit en onderscheidt het van eenvoudige mineraalmengsels of gesynthetiseerde supplementen.

In de wetenschappelijke literatuur is fulvinezuur het meest onderzochte bestanddeel van shilajit. Het onderzoek richt zich onder meer op de structurele eigenschappen van de verbinding, de interactie met andere moleculen, en de stabiliteit onder verschillende omstandigheden. Dat onderzoek is nog niet volledig — shilajit is een complex materiaal en veel mechanismen worden nog bestudeerd.

Het fulvinezuurgehalte geldt in de industrie als een van de voornaamste kwaliteitsindicatoren. Zuiver, onverwerkt shilajit van hoge kwaliteit bevat doorgaans een aantoonbaar percentage fulvinezuur. Verdund, vervuild of synthetisch materiaal bevat dat niet, of in veel lagere concentraties.

Wat een lab-rapport moet bevatten

Een transparant shilajit-merk publiceert per batch een analyserapport dat ten minste het volgende bevat: het fulvinezuurgehalte, de aanwezigheid of afwezigheid van zware metalen boven toegestane grenswaarden (lood, arseen, kwik, cadmium), en microbiologische parameters. Dat zijn de gegevens die iets zeggen over kwaliteit en veiligheid. Een lijst met 84 elementen zonder concentraties zegt dat niet.

De mythe in context: waarom het getal blijft circuleren

Het getal 84 is niet alleen een marketingfenomeen. Het reflecteert ook een legitieme eigenschap van shilajit: het is een materiaal van uitzonderlijke complexiteit. In tegenstelling tot een synthetisch supplement — dat bestaat uit een beperkt aantal bekende verbindingen in vaste verhoudingen — is shilajit het product van miljoenen jaren geologische en biologische processen. De samenstelling is rijker, gevarieerder en minder goed te reduceren tot een enkelvoudige werkzame stof.

Dat maakt het begrijpelijk dat iemand ooit greep naar een groot getal om die complexiteit te illustreren. Maar een illustratie is geen specificatie. En in een markt waar kwaliteitsverschillen groot zijn — waar authentiek materiaal uit geïsoleerde berggebieden naast verdunde of gesynthetiseerde producten staat — is het onderscheid tussen illustratie en specificatie precies het onderscheid dat ertoe doet.

De claim van 84 mineralen fungeert in de praktijk vaak als vervanging voor transparantie. Een getal dat indruk maakt, maar niet navolgbaar is, verplaatst de aandacht van de vragen die een consument wél zou moeten stellen: Waar is dit materiaal gewonnen? Op welke hoogte? Hoe is het verwerkt? Welk laboratorium heeft het geanalyseerd? Wat zijn de resultaten per batch?

Wat OERVA doet

OERVA Resin is single-origin shilajit uit Badakhshan, Afghanistan — gewonnen op circa 3.800 meter in de Hindu Kush. Elke batch wordt geanalyseerd door Normec Nederland in Dordrecht. De rapporten omvatten fulvinezuurgehalte, zware metalen en microbiologische parameters.

Wij claimen geen 84 mineralen. Wij claimen geen specifiek aantal elementen. Wat wij bieden is navolgbaarheid: een bekend herkomstgebied, een onafhankelijk laboratorium, en resultaten per batch.

OERVA Resin is vloeibaar, in apothekersglas met pipet. Vier druppels per dag. Dertig dagen per fles. Dat is de Praktijk — zonder omwegen.

Meer over onze analysemethode en wat een lab-rapport van ons bevat, lees je op Het Lab. Meer over de herkomst van het materiaal en de geologie van Badakhshan vind je op De Bron.

Dit artikel is informatief en bevat geen gezondheids- of medische claims. Een voedingssupplement is geen vervanging voor een gevarieerde voeding of medisch advies.