Niet elk bestanddeel van shilajit is even goed gedocumenteerd. Dibenzo-alfa-pyronen zijn dat wel — en juist daarom zijn ze de moeite waard om te begrijpen.
Wat zijn dibenzo-alfa-pyronen
Shilajit is geen enkelvoudige stof. Het is een complex mengsel van organische verbindingen dat zich over miljoenen jaren heeft gevormd uit plantaardig materiaal, samengeperst tussen rotslagen op grote hoogte. Binnen dat mengsel zijn dibenzo-alfa-pyronen — ook wel afgekort als DBPs — een van de meest onderzochte molecuulgroepen.
Structureel behoren DBPs tot de polycyclische aromatische verbindingen. Ze bestaan uit twee benzeenringen die via een pyronring aan elkaar zijn gekoppeld. Die structuur is niet toevallig: ze maakt de verbindingen relatief stabiel en goed oplosbaar in water, wat relevant is voor de manier waarop ze in een vloeibaar product terechtkomen.
In de wetenschappelijke literatuur over shilajit worden DBPs regelmatig samen met fulvinezuur genoemd. Beide worden beschouwd als karakteristieke markeermoleculen voor authentieke shilajit. Dat onderscheid is belangrijk: een product dat fulvinezuur bevat maar geen aantoonbare DBPs, is mogelijk samengesteld uit geïsoleerde bestanddelen in plaats van uit echte shilajit-hars.
Wij beschrijven hier de chemie en de context. Wat DBPs in het menselijk lichaam doen, valt buiten het bereik van wat wij als merk mogen claimen — en buiten wat de huidige regelgeving voor voedingssupplementen toestaat.
Waarom DBP-gehalte een kwaliteitsindicator is
Niet alle shilajit bevat dezelfde concentratie dibenzo-alfa-pyronen. Dat verschil hangt samen met meerdere factoren: de geografische herkomst, de hoogte waarop het materiaal is gewonnen, de geologische samenstelling van de rots, en de verwerkingsmethode na winning.
Hoogte speelt een directe rol. Shilajit dat afkomstig is uit lagen boven de 3.000 meter — zoals in de Hindu Kush in de Afghaanse provincie Badakhshan — heeft een andere chemische samenstelling dan materiaal uit lagere of meer toegankelijke gebieden. De extreme druk, lage temperaturen en specifieke mineraalrijke rotsen op die hoogte dragen bij aan een hogere concentratie van complexe organische verbindingen, waaronder DBPs.
Verwerkingsmethode is de tweede variabele. Warmte is de grootste vijand van DBPs. Verwerking bij hoge temperaturen — een techniek die soms wordt gebruikt om shilajit snel te verdampen of te concentreren — breekt een deel van de DBP-structuren af. Koudverwerking of verwerking bij lage temperaturen behoudt het moleculaire profiel beter.
Een derde factor is verdunning. Sommige producten worden aangevuld met synthetisch fulvinezuur of met water, waardoor het totale DBP-gehalte per gram eindproduct daalt zonder dat dit zichtbaar is voor de consument. Alleen onafhankelijk lab-onderzoek maakt dit verschil inzichtelijk.
Wat je op een lab-rapport moet zoeken
Een betrouwbaar lab-rapport voor shilajit bevat meer dan alleen een lijst van mineralen. De volgende punten zijn relevant als je het DBP-gehalte wilt beoordelen:
| Parameter | Wat het zegt |
|---|---|
| DBP-aanwezigheid (kwalitatief) | Bevestigt dat het product authentieke shilajit bevat, niet alleen geïsoleerd fulvinezuur |
| Fulvinezuur-percentage | Geeft een indicatie van de rijpheid en kwaliteit van de hars; hogere percentages wijzen doorgaans op minder verdunning |
| Zware metalen (lood, kwik, arseen, cadmium) | Verplichte veiligheidscheck; shilajit kan van nature verhoogde mineraalconcentraties bevatten |
| Microbiologisch profiel | Bevestigt dat het product vrij is van pathogenen die bij onzorgvuldige winning kunnen optreden |
| Droge stofgehalte | Laat zien hoeveel actieve stof er per gram aanwezig is na correctie voor vocht |
Een rapport dat alleen mineralen en geen moleculaire markeermoleculen vermeldt, geeft onvoldoende zekerheid over de authenticiteit van het product.
Namaak en de rol van DBPs als authenticiteitsmarker
De markt voor shilajit is breed en onregelmatig. Er zijn producten in omloop die bestaan uit fulvinezuur dat in een laboratorium is geïsoleerd en vervolgens is gemengd met water en mineralen. Zulke producten kunnen op papier een hoog fulvinezuurgehalte tonen, maar bevatten geen DBPs — omdat die alleen aanwezig zijn in echte, onbewerkte shilajit-hars.
Dibenzo-alfa-pyronen zijn in die zin moeilijk te imiteren. Ze zijn het product van een specifiek geologisch en biologisch proces dat niet industrieel kan worden nagebootst. Een product dat aantoonbaar DBPs bevat, is met grote zekerheid afkomstig van echte shilajit — mits het rapport afkomstig is van een geaccrediteerd, onafhankelijk laboratorium.
Dat laatste is de sleutel. Een intern rapport, opgesteld door de leverancier zelf, biedt onvoldoende onafhankelijkheid. Externe accreditatie — in Nederland bijvoorbeeld via een laboratorium dat valt onder de RvA-accreditatie of vergelijkbare Europese normen — is de standaard waaraan je een rapport kunt afmeten.
Wil je meer weten over hoe wij namaak beoordelen en wat de visuele en chemische kenmerken zijn van authentieke shilajit? Lees dan onze pagina over echt of namaak.
Herkomst en DBP-samenstelling: de geografische dimensie
Shilajit wordt gewonnen in meerdere berggebieden: de Himalaya, de Altaj, de Kaukasus en de Hindu Kush. De chemische samenstelling verschilt per regio, en daarmee ook het DBP-profiel.
Afghaanse shilajit uit Badakhshan — op hoogtes rond 3.800 meter — staat in de academische literatuur bekend om een relatief hoge concentratie van organische verbindingen. De geologische samenstelling van de Hindu Kush, met zijn specifieke combinatie van metamorf gesteente en organisch sediment, draagt bij aan een rijker moleculair profiel dan materiaal uit meer toegankelijke, lager gelegen gebieden.
Single-origin is in dit verband geen marketingterm. Het is een traceerbaarheidsprincipe. Als je weet uit welk specifiek gebied een batch shilajit afkomstig is, kun je het chemische profiel ervan beter interpreteren en vergelijken met eerder geteste batches uit dezelfde regio. Dat maakt kwaliteitscontrole over tijd betrouwbaarder.
Meer over onze herkomst en het winningsgebied lees je op de pagina De Bron.
Wat OERVA doet
Wij werken uitsluitend met shilajit uit één gebied: Badakhshan, Afghanistan. Elke batch wordt na winning koudverwerkt en vervolgens getest bij Normec Nederland in Dordrecht — een geaccrediteerd laboratorium. Het testpakket omvat onder meer het moleculaire profiel, zware metalen en microbiologische veiligheid.
De rapporten zijn per batch beschikbaar. Niet als marketingmateriaal, maar als documentatie. Wij publiceren ze omdat transparantie over wat er in een product zit de enige eerlijke basis is voor een keuze.
OERVA Resin wordt geleverd in apothekersglas met pipet. Vier druppels per dag, dertig dagen per fles. De praktijk is eenvoudig. De kwaliteitscontrole achter die eenvoud is dat niet.
Wil je weten hoe het testproces er in detail uitziet? Lees dan Het Lab — hoe wij testen.
Dit artikel is informatief en bevat geen gezondheids- of medische claims. Een voedingssupplement is geen vervanging voor een gevarieerde voeding of medisch advies.
Begin de Praktijk — OERVA Resin €37,40 per fles (abonnement)